در نگاه غیر اجتماعی و آمیخته به اسطوره نویسندگان قدیم تاریخ، جستجوی فاعل انسانی برای هر پدیده تاریخی، روشی مرسوم بوده است. در این نگاه هر پدیده یک فاعل معین داشته و در زمانی خاص به وجود آمده است حتی اگر این فاعل انسانی نباشد و خدا یا خدایان باشند. مثال مشهورش، همان گزارش تاریخنگاران مسلمان از رواج بت پرستی در حجاز به دست عمرو بن لحی است. بر اساس این گزارش مردم حجاز پیش از اینکه عمرو بن لحی به مسافرت شام برود و چند بت را از آن جا به حجاز بیاورد، بر دین ابراهیم بودند و از بت پرستی خبر نداشتند. امروزه بدیهی به نظر میرسد که پیدایش یا رواج پدیدهای

برچسب: نویسنده: پویا کمالی تاريخ: جمعه 9 مهر 1395 ساعت: 11:49

الارشاد شیخ مفید، الگوی غیر تاریخی تاریخنگاری شیعی

اگر بخواهیم از قدیم ترین کتاب تاریخ زندگی امامان شیعه سخن بگوییم، از الارشاد مفید نام خواهیم برد؛ با این حال این کتاب یک اثر تاریخی نیست. شیخ مفید کتاب الارشاد و سایر آثارش را نه به قصد نگارش تاریخ و گزارش زندگی امامان بلکه با انگیزه کلامی و برای اثبات امامت امامان و برتری و فضیلت امامان ایشان نگاشته است. 1 کتاب الارشاد الگوی نگارش بسیاری از آثار بعد از خود شد؛ آثاری که به تاریخ زندگی امامان می پرداختند و اغلب مانند کتاب الارشاد بر اساس انگیزهای غیر تاریخی نگاشته شدند. در واقع شیوه شیخ مفید بعدها از سوی بسیاری از نویسندگان شیعی که کتابی اختصاصی در

برچسب: الارشاد شیخ مفید,الارشاد شیخ مفید pdf,الارشاد شيخ مفيد,شیخ مفید برای اندروید,شیخ مفیدpdf, نویسنده: پویا کمالی تاريخ: جمعه 9 مهر 1395 ساعت: 11:49

نمونهای نادر و ناتمام از پرسشگری در تاریخنگاری سنتی

قطعه زیر متن ترجمه روایتی است از کتاب الارشاد شیخ مفید (چاپ موسسه آل البیت، ج1/ ص83-84). روش انتقادی راوی در این گزارش در تاریخنگاری اسلامی کمنظیر است. روایت شکل گفتگویی است و پرسشهایی که شنونده از راوی اصلی میپرسد به پرسشهای انتقادی تاریخ نگاری جدید بیشباهت نیستند:راوى که زید بن وهب است میگوید از ابن مسعود پرسیدم در روز احد که مردم فرار کردند با پیغمبر ص بجز از على ع و ابو دجانه و سهل بن حنیف دیگرى باقى نماند؟ جواب داد بلکه بجز از على ع دیگرى باقى نماند و پایان کار معدودى که نخستشان عاصم بن ثابت و ابو دجانه و سهل بودند بازگشتند و طلحة بن عبید ال

برچسب: نویسنده: پویا کمالی تاريخ: جمعه 9 مهر 1395 ساعت: 11:49

پرسش از سرچشمه جعل در تاریخ نگاری اسلامی

جعلی بودن بسیاری از روایات را می توان با یک نگاه دریافت، گاهی همین که یک روایت آغاز می شود دروغ خود را نمایان می کند، و تاریخ اسلام چنان آمیخته با این جعلیات است که کمتر می توان به دنبال حقیقت تاریخی بود و تنها می توان در این باب تحقیق کرد که تاریخ نگاران به چه چیزهایی فکر می کردند و در عصر آنها چه چیزهایی قابل فهم و باور و علاقه خوانندگان یا سفارش دهندگان کتابهای تاریخی بود. از این رو به نظرم تلاش برخی از تاریخ نگاران معاصر را که با استناد به جزئیات یک روایت تاریخی یا مثلا یک گفتگوی تاریخی به دنبال کشف حقیقت بی چون و چرا از تاریخ بوده اند کاملا دلبخواه

برچسب: نویسنده: پویا کمالی تاريخ: جمعه 9 مهر 1395 ساعت: 11:49

درباره سایت

آخرین مطالب

امکانات وب

بی اعتباری یقین تاریخی

رهایی بخشی تاریخ

تاریخدانان مرجع علم تاریخ نیستند

ادعا بدون دلیل

کلیشه آدم خوب - آدم بد

مرزهای روایت گری در تاریخ

وسوسه یافتن آغاز

الارشاد شیخ مفید، الگوی غیر تاریخی تاریخنگاری شیعی

نمونهای نادر و ناتمام از پرسشگری در تاریخنگاری سنتی

پرسش از سرچشمه جعل در تاریخ نگاری اسلامی

صفحه بندی

آرشیو مطالب

پيوندهای روزانه

لینک دوستان

خبرنامه